Zestaw ćwiczeń mięśni dna miednicy
dla kobiet z nietrzymaniem moczu

Opracował -  mgr Robert Kowalski

Ogólne zasady wykonywania ćwiczeń:

1. Przed rozpoczęciem ćwiczeń należy opróżnić pęcherz.


2. Napinanie mięśni krocza nie należy wspomagać mięśniami pośladkowymi, brzucha oraz przywodzicielami ud.


3. W pierwszym etapie ćwiczeń należy wykonywać skurcz mięśni dna miednicy razem z wdechem (kiedy siła tłoczni brzusznej nie wymusza napięcia przepony moczowo-płciowej).


4. Podczas wykonywania ćwiczeń należy głęboko oddychać oraz dążyć do maksymalnego napięcia właściwych mięśni dna miednicy.


5. Nie należy ćwiczyć podczas korzystania z toalety ponieważ konsekwencją mogą być zakażenia dróg moczowych.


Część wstępna 
Identyfikacja mięśni dna miednicy


Ćw. 1. Pozycja wyjściowa (PW): Pacjentka siedzi na krześle w lekkim rozkroku z wyprostowany tułowiem jedna kg wzdłuż tułowia a dłoń drugiej kg spoczywa w okolicy spojenia łonowego. Ruch: Podczas prowokowanego kaszlu próba wyczucia skurczu mięśni nad spojeniem łonowym. Pozycja końcowa (PK) = Pozycji wyjściowej (PW)


Ćw. 2. PW.: jak w ćwiczeniu 1 Ruch: Próba zaciśnięcia zwieraczy zarówno cewki moczowej jak i odbytu (tak jakby pacjentka chciała powstrzymać się przed oddaniem moczu). Układ ręki w okolicy krocza. PW = PK


Ćw. 3. PW.: Siad na rogu stołu. Kkd. w lekkim rozkroku. Dłoń jednej kg. spoczywa w okolicy krocza lub na spojeniu łonowym. Ruch: Podczas napięcia mięśni w okolicy cewki moczowej i odbytu próba wyczucia skurczu mięśni nad spojeniem łonowym.


Ćw. 4. PW.: Pozycja stojąca, tułów wyprostowane kkd. w lekkim rozkroku dłoń jednej kg. spoczywa na spojeniu łonowym a druga dłoń na kości ogonowej. Ruch: Napięcie mięśni dna miednicy w taki sposób jakby pacjentka chciała zbliżyć kość ogonową do pępka.


Ćw. 5. PW.: Pozycja stojąca swobodna. Dłonie spoczywają na pośladkach w okolicy guzów kulszowych. Ruch: Podczas zbliżania do siebie guzów kulszowych do środka, próba wyczucia mięśni Kegla.


 

 

Jeśli ww. ćwiczenia nie pomagają w identyfikacji można zastosować następujące próby:
- Próba zatrzymania oddawania moczu podczas opróżniania pęcherza. Zabieg stosowany tylko i wyłącznie w identyfikacji mięśni. Nie należy stosować jako ćwiczenie, ponieważ długotrwałe stosowanie może spowodować infekcje dróg moczowych.
- Próba powstrzymania się od oddania moczu w momencie kiedy pacjentka czuje fizjologiczną potrzebę jego oddania.

Ćwiczenia z części głównej powtarzamy 5x w cyklu. W ciągu dnia wykonujemy 3 cykle. Ilość powtórzeń w cyklu zmieniamy o 5 x więcej w stosunku do poprzedniego po tygodniu ćwiczeń. W trzecim tygodniu terapii ilość skurczów w cyklu wynosi 15. Jako utrudnienie można w 2 tygodniu zmienić rytm oddechu na wdech w trakcie skurczu w celu utrudnienia ćwiczenia, natomiast w 3 tygodniu wykonać to ćwiczenie stojąc.


Część główna 
Ćwiczenie 1, 2, 3, 4, 5, 6 powtarzamy 5x w cyklu.

Ćw. 1. PW.: Leżenie tyłem z ugiętymi w stawach kolanowych kończynami dolnymi. Stopy oparte o podłoże na szerokość bioder. Kończyny górne wzdłuż tułowia.
Ruch: Pacjentka wykonuje skurcz mięśni dna miednicy z jednoczesnym wciągnięciem brzucha i próbą podciągnięcia miednicy ku górze na czas 5 sekund. Skurcz wykonywany z wydechem.
PK.: Powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem. Czas odpoczynku 5 s.


Ćw. 2. PW.: Leżenie tyłem z ugiętymi w stawach kolanowych nogami. Stopy oparte o podłoże na szerokość bioder. Kończyny górne wzdłuż tułowia.
Ruch: Silny, markujący skurcz mięśni dna miednicy z wykonaniem ruchu miednicą tak jakby pacjentka chciała dotknąć spojeniem łonowym do pępka, z równoczesnym wydechem (bez odrywania kręgosłupa lędźwiowego od podłoża).
PK.: Rozluźnienie i powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem.


Ćwiczenie 3 powtarzamy 5x zarówno na jednym jak i na drugim boku. 
Ćw. 3. PW.: Leżenie na boku prawym. Kończyna dolna lewa ugięta w stawie kolanowym pod kątem 90°, lewa stopa oparta na poduszce z tyłu.
Ruch: Silny skurcz mięśni dna miednicy z jednoczesnym wciągnięciem brzucha i próbą podciągnięcia miednicy do pępka z równoczesnym wydechem.
PK.: Rozluźnienie i powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem.


Ćw. 4. PW.: Leżenie tyłem kkd ugięte w stawach kolanowych. Stopy na szerokość bioder oparte o podłoże. Kończyny górne wzdłuż tułowia. Mięsnie dna miednicy są napięte w sposób opisany w ćwiczeniu 1.
Ruch: Wznos miednicy około 5 cm i przeniesienie z opuszczeniem raz w prawo raz w lewo.
PK = PW


Ćw. 5. PW.: Leżenie tyłem kkd wyprostowane skrzyżowane w stawach kolanowych. Kończyny górne wyprostowane wzdłuż tułowia.
Ruch: Skurcz mięśni dna miednicy 5 s z równoczesnym wydechem.
PK.: Rozluźnienie i powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem.


Ćw. 6. PW.: Leżenie tyłem, kkd ugięte w stawach kolanowych pod kątem 90°, stopy oparte o ścianę.
Ruch: Z wydechem pacjentka "wciska" w ścianę kkd na zmianę raz jedną raz drugą, a następnie obie z równoczesnym napinaniem mięśni dna miednicy.
PK.: Rozluźnienie i powrót do pozycji wyjściowej.


 

Następujące ćwiczenia wymagają przyrządu gimnastycznego małej piłki, poduszeczki lub zwiniętego ręcznika.
Ćwiczenie 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 powtarzać 8x w cyklu.


Ćw. 7. PW.: Leżenie tyłem kkd lekko ugięte w stawach kolanowych. Między kolanami poduszka lub piłka. Stopy leżą na podłożu na szerokość bioder. Kończyny górne wzdłuż tułowia.
Ruch: Uniesienie bioder i tułowia w górę aby tułów i uda tworzyły jedną linią. Unosząc biodra, delikatnie ściskamy poduszkę między kolanami podciągając ją delikatnie w stronę pępka z równoczesnym wydechem i skurczem mięśni dna miednicy.
PK.: Rozluźnienie powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem.


Ćw. 8. PW.: Leżenie na prawym boku. Kończyny dolne ugięte w stawach kolanowych. Pomiędzy kolanami ręcznik lub poduszka. Kończyny górne wzdłuż tułowia.
Ruch: Wydech z delikatnym ściskaniem poduszki lub ręcznika kolanami oraz jednoczesnym wciągnięciem pępka do środka, jakby "przyklejając" go do kręgosłupa (ćwiczenie odbywa się z równoczesnym skurczem mięśni dna miednicy według opisu z ćwiczenia 1)
PK.: Rozluźnienie wdech i powrót do pozycji wyjściowej.
Ćwiczenie 8 powtarzać 5x zarówno na jednym jak i na drugim boku.


Ćw. 9. PW.: Głęboki przysiad z szeroko rozstawionymi kkd. Dłonie spoczywają na stopach. Pośladki oraz mięśnie okolicy odbytu i krocza rozluźnione.
Ruch: Wciąganie powietrza trzema krótkimi wdechami z jednoczesnym skurczem mięśni krocza, następnie wypuścić powietrze 4 krótkimi wydechami z równoczesnymi 4 skurczami mięśni dna miednicy. 


Ćw. 10. PW.: Klęk podparty. Głowa spoczywa na dłoniach, kolana rozstawione szerzej niż szerokość bioder.
Ruch: Napięcie mięśni krocza oraz wykonywanie wolnych okrężnych ruchów biodrami. 10 x w jedną stronę i 10 x w drugą. Głęboko oddychając.


Ćw. 11. PW.: Siad podparty. Kończyny dolne wyprostowane w lekkim rozkroku w rotacji zewnętrznej. Tułów prosty.
Ruch: Skurcz mięśni dna miednicy z równoczesną rotacją wewnętrzną kończyn dolnych i wydechem
PK.: Rozluźnienie i powrót do pozycji wyjściowej z wdechem. 


Ćw. 12. PW.: Siad na krześle. Tułów wyprostowany i lekko pochylony do przodu. Kkg. spoczywają na udach lub kolanach. Wzrok skierowany przed siebie.
Ruch: Skurcz mięśni dna miednicy z równoczesnym wydechem.
PK.: Rozluźnienie, powrót do pozycji wyjściowej z równoczesnym wdechem


Ćw. 13. PW.: Pozycja stojąca. Kończyny dolne w lekkim rozkroku. Kończyny górne skrzyżowane dłonie spoczywają na pośladkach. Tułów wyprostowany.
Ruch: Wydech - następuje skurcz mięśni dna miednicy
PK.: Wdech - powrót do pozycji wyjściowej.


Ćw. 14. PW.: Pozycja stojąca. Kończyny dolne w lekkim rozkroku. Dłoń jednej ręki spoczywa w okolicy spojenia łonowego.
Ruch: Napięcie mięśni dna miednicy z równoczesną próbą kaszlu.
PW = PK
Ćwiczenie 14 może być modyfikowane np. zamiast próby kaszlu, podniesienie 
krzesła lub innego przedmiotu. Ćwiczenie wspomaga kontrole oddawania moczu.


 

Część końcowa 

Ćwiczenia z zakresu ćwiczeń oddechowych rozluźniających i relaksacyjnych.
Z zachowaniem szczególnej uwagi na prawidłowy tor oraz sposób oddychania (wdech nosem, wydech ustami 2x dłuższy od wdechu). Instrukcja dla pacjentki odnośnie sposobu radzenia sobie z nietrzymaniem moczu jako terapia behawioralna tj. wprowadzenie odpowiednich pór mikcji, wydłużanie odstępów pomiędzy mikcjami, oraz jeśli to konieczne wprowadzenia dzienniczka mikcji w celu obrazowego przedstawienia ilości oraz częstotliwości oddawanego moczu.

 

.


Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Rehabilitacyjna mgr rehabilitacji Jerzy Kowalski

Przychodnia pracuje w godzinach: 
Pon.- Pt.  8 - 18 
Sob.  10 - 13 (zabiegi prywatne po uzgodnieniu)

ADRES
ul. Królewska 6
98-220 Zduńska Wola

KONTAKT
+48 (43) 655 75 30
kontakt@ortopodologia.com.pl

Facebook
Twitter
Google+